Awdur ac arbenigwr cwis yn cael gorchymyn atal 10 mlynedd

Mae awdur ac arbenigwr gwybodaeth cyffredinol sydd wedi ymddangos ar raglenni cwis teledu wedi derbyn gorchymyn yn ei atal rhag cysylltu â dau berson am 10 mlynedd.

Roedd Trevor Montague i fod i wynebu cyhuddiadau o flacmel yn Llys y Goron Caerdydd ond fe ddywedodd yr erlyniad nad oedd am gyflwyno tystiolaeth.

Clywodd y llys bod yr achwynwyr, wedi trafodaethau, yn dymuno tynnu llinell dan y mater heb achos llys, ac yn fodlon gyda gorchymyn atal.

Roedd Mr Montague, 64, yn ei ddagrau wrth adael y llys. Roedd yr achos a gafodd ei ollwng yn ymwneud â ffrae dros arian gydag argraffwyr un o'i lyfrau.

Mae'n awdur llyfrau ffeithiau gan gynnwys A to Z of Almost Everything, A to Z of Sport, A to Z of Britain And Ireland ac A to Z of British (and Irish) Popular Culture.

Mae'n honni bod dros dair miliwn o gopïau o'i lyfrau wedi'u gwerthu.

Mae hefyd wedi cystadlu mewn rhaglenni poblogaidd gan gynnwys Who Wants To Be A Millionaire?, Mastermind, Krypton Factora Fifteen-to-One.

Er na chlywodd y llys fanylion yr anghydfod rhwng Montague a'r argraffwyr, dywedodd y Barnwr Thomas Crowther QC bod hi'n "ymddangos i mi ar yr olwg gyntaf bod yna reswm i bobl deimlo gofid ac fe fyddai'n cyfan wedi cael ei wyntyllu".

Roedd yr erlyniad wedi dadlau dros orchymyn atal am oes, ond ar ôl ystyried oedran Mr Montague fe benderfynodd y barnwr y byddai mewn grym am 10 mlynedd.

Mae'n atal Mr Montague rhag cysylltu â'r ddau unigolyn a mynd i'w cartrefi a'u gweithle. Hefyd mae'n ei rwystro rhag eu trafod "gan gynnwys ar y we".

Mr Montague, o Crawley yng Ngorllewin Sussex, wnaeth sefydlu'r British Quiz Association yn 2001.

Fe wnaeth un o ymddangosiadau Mr Montague ar y teledu arwain at gamau cyfreithiol yn y gorffennol wedi cwyn nad oedd yn gymwys i gymryd rhan.

Roedd hynny ar ôl iddo ennill fâs gwerth £3,000 ar ôl cystadlu ar y rhaglen Fifteen-to-One am yr ail dro dan yr enw Steve Romana.

Roedd wedi newid steil ei wallt ac roedd yn gwisgo clustdlysau aur, ond fe wnaeth un o wylwyr y rhaglen ei nabod.

Bu'n rhaid iddo ddychwelyd yr arian ar ôl i'r cyflwynydd a'r cynhyrchydd William G Stewart ddwyn achos yn ei erbyn.