Gweithwyr GIG 'ddim yn derbyn profion Covid yn gyson'

Mae'r Gweinidog Iechyd yn "ofidus" wedi i raglen Newyddion S4C ddatgelu nad yw rhai gweithwyr iechyd yn derbyn profion Covid yn gyson.

Ar 4 Rhagfyr y llynedd, fe gyhoeddodd Vaughan Gething "byddwn ni nawr yn cyflwyno rhaglen o brofion rheolaidd ar gyfer staff iechyd a gofal cymdeithasol y rheng flaen sy'n asymptomatig".

Ond mwy na thri mis wedi'r cyhoeddiad hwnnw, mae aelodau staff y gwasanaeth iechyd wedi cysylltu â BBC Cymru gan ddweud nad ydyn nhw wedi bod yn derbyn profion cyson.

Yn ôl undeb meddygon y BMA, mae rhai doctoriaid wedi dweud nad ydynt wedi cael prawf o gwbl.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod nhw wedi darparu mwy na 1.5 miliwn o brofion Covid cyflym i fyrddau iechyd ac ymddiriedolaethau'r Gwasanaeth Iechyd er mwyn cefnogi profi gweithwyr heb symptomau.

Mae Dr Dai Samuel yn ymgynghorydd meddygol ac yn aelod amlwg o BMA Cymru. Fe ddywedodd bod y sefyllfa yn amrywio'n fawr ar draws Cymru.

"Mae profi yn digwydd ar adegau mewn rhai lleoliadau. Ond ar y cyfan, yn enwedig wrth siarad â phobl sy'n gweithio ar y rheng flaen, dyw e ddim yn digwydd bob wythnos."

Dywed Dr Samuel mai dau brawf mae e wedi'i gael drwy gydol y pandemig, ac mae'n dweud nad yw hynny yn anghyffredin.

"Wrth siarad â phobl sydd yn gweithio ar y rheng flaen, dyw e ddim yn digwydd bob wythnos.

"Os oes symptomau gyda chi, chi yn cael prawf ond o ran profi'r rhai sydd yn gweithio ar y rheng flaen a heb symptomau, dyw e ddim yn digwydd yn gyson."

"Mae'n aelodau yn grac fi'n credu. Ni'n fwy na pharod i roi ein hunain ar risg o gael Covid.

"Ond eto, chi'n clywed a siarad â phobl sy'n gweithio yn y byd ffilm, neu ysgolion - maen nhw'n cael lateral flow test, ac wedyn pobl sy'n gweithio o fewn byrddau iechyd, dy'n nhw ddim yn cael e.

"Pan fi'n trafod e gyda ffrindiau, maen nhw'n shocked i glywed hynny."

Pan holwyd Vaughan Gething yng nghynhadledd Llywodraeth Cymru i'r wasg ddydd Mercher, doedd e ddim i weld yn ymwybodol o'r broblem.

"Fe ddylen nhw fod ar gael. Yn ôl y wybodaeth dwi'n derbyn, maen nhw'n mynd mas yn gyson.

"Dwi'n ofidus ac felly dw'i angen mwy o wybodaeth er mwyn rhoi ateb llawn a datrys y broblem os oes un.

"Dyna holl bwynt y profion yma yw rhoi tawelwch meddwl i bobl a rhoi arf arall i ni i geisio deall ble mae coronafeirws a galluogi pobl i brofi eu hunain a diogelu'r rheiny o'u hamgylch," meddai.

Yn ôl Dr Dai Samuel ar ran BMA Cymru: "Mae'n bryder i ni fod y Gweinidog Iechyd ddim yn gwybod beth sydd yn digwydd ar lawr gwlad.

"Mae'n rhaid i'r llywodraeth falle siarad â'r byrddau iechyd a deall pam nad yw hyn yn digwydd.

"Os yw'r llywodraeth yn dweud bod nhw'n meddwl bod e'n mynd 'mlaen, dyw hynny ddim yn wir. "

Ar gais y Gweinidog Iechyd, fe wnaeth Newyddion S4C ddarparu rhagor o wybodaeth am y cwynion i'w swyddfa er mwyn iddo fe allu rhoi ateb manylach a datrys y broblem.

Mewn ymateb, dywedodd llefarydd eu bod nhw wedi darparu mwy na 1.5 miliwn o brofion Covid cyflym i fyrddau iechyd ac ymddiriedolaethau'r Gwasanaeth Iechyd er mwyn cefnogi profi gweithwyr heb symptomau a'u bod nhw wrthi yn ehangu'r rhaglen a'n darparu profion i ofal cynradd, contractwyr annibynnol ac ysbytai annibynnol drwy Gymru.