مناظره‌‌‌ کلینتون و ترامپ: تلاش برای جابه‌جایی هیچ

امشب آخرین مناظره تلویزیونی بین دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا برگزار می شود. در این مقاله حسین قاضیان، جامعه شناس با اشاره به اهمیت مناظره های تلویزیونی نوشته است: مجموعه‌ تحقیقات دانشگاهی پرشماری که در این مورد انجام شده روی هم رفته نشان می‌دهد که در دوره‌های مختلف انتخابات ریاست جمهوری تاثیر مناظره‌ها بر جا به جایی آرای مردم اندک بوده است. در مواردی که این تاثیر بیشتر از معمول بوده، به انتخاباتی برمی‌گردد که پیش‌بینی‌ها نشان می‌داده‌اند که دو نامزد اصلی فاصله‌ی معنی داری از هم ندارند.

امروز آخرین مناظره‌ انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بین هیلاری کلینتون و دونالد ترامپ انجام می‌شود. این مناظره احتمالاً‌میلیون‌ها بیننده را به پای تلویزیون‌ها خواهد آورد. تخمین زده شده است که مناظره‌ اول را بیش از ۸۴ میلیون نفر و مناظره‌ دوم را حدود ۶۹ میلیون نفر از طریق ۱۳ شبکه‌ تلویزیونی دیده‌ باشند. مناظره‌ اول رکورد ۶۰ سال پخش تلویزیونی مناظره‌‌‌های تلویزیونی را شکست. این ارقام جدای از کسانی است که مناظره را از طریق اینترنت تماشا کرده‌اند. برای حدود ۱۱۶ میلیون خانواری که در آمریکا لااقل یک دستگاه تلویزیون دارند، و برای حدود ۲۳۵ میلیون نفر جمعیت بالای ۱۸ سالی که می‌توانند بینندگان بالقوه‌ این مناظره‌ها باشند شاید ارقام یاد شده چندان چشمگیر نباشد، اما بزرگی این ارقام وقتی چشمگیرتر جلوه می‌کند که بدانیم تعداد بینندگان برنامه‌‌های محبوب تلویزیونی در همین دوران کمتر از ۳۰ میلیون نفر بوده‌اند.

با این اوصاف، روشن است که مناظره‌های انتخاباتی نه تنها مورد توجه مردم است، بلکه در زمان واحد توجه بسیاری را به خود جلب می‌کند. این موضوع البته منحصر به آمریکا نیست. به عنوان نمونه، در انتخابات ریاست جمهوری ایران نیز مناظره‌های آخرین انتخابات ریاست جمهوری (بنا به گفته‌ رئیس وقت صدا و سیما) حدود ۷۴ درصد از مردم را به پای تلویزیون کشاند.

مناظره‌ انتخاباتی اول میان کلینتون و ترامپ اولین رودرویی مستقیم آنان بود و شاید از این نظر جذاب جلوه می‌کرد. این موضوع شاید بتواند روشن کند چرا این همه بیینده به سراغ آن مناظره آمدند و در مناظره دوم (با وجود مطرح شدن مسائل حساسی مثل سخنان افتضاح ترامپ یا افشای برخی ایمیل‌های کلینتون) مردم کمتری مشتاق تماشای مناظره بودند. اما مناظره‌ سوم چه وضعی دارد و در چه موقعیتی انجام می‌شود؟

پیش‌بینی‌های انتخاباتی

اکنون در آستانه‌ سومین مناظره‌ی انتخاباتی، پیروزی کلینتون بر ترامپ تا حدود زیادی مسجل و بیش از شروع مناظره‌هاست. وبسایت «نیت سیلور» (۵۳۸ درجه) که از مدلی ترکیبی (و نسبتاً موفق) برای پیش‌بینی انتخابات آمریکا استفاده می کند، یک روز قبل از آخرین مناظره، بخت پیروزی کلینتون را ۸۷ درصد تخمین می‌زند و بخت ترامپ را تنها ۱۳ درصد پیش‌بینی می‌کند. بر همین اساس، پیش‌بینی می‌شود کلینتون حدود ۵۰ درصد آرای مردم را به دست آورد در حالی که ترامپ فقط ۴۳ درصد از آراء را کسب خواهد کرد. به همین ترتیب، کلینتون احتمالاً ۳۴۵ رای کالج انتخاباتی آمریکا را کسب خواهد کرد در حالی که ترامپ فقط ۱۹۳ رای کالج انتخاباتی را به دست می‌آورد (هر نامزد برای بردن انتخابات لازم است حداقل ۲۷۰ رای از مجموع ۵۳۸ رای کالج انتخاباتی را به دست آورد).

روزنامه‌ نیویورک تایمز، بر اساس برآوردهای ترکیبی، بخت پیروزی کلینتون در مقابل ترامپ را ۹۲ به ۸ درصد پیش‌بینی می‌کند. هافینگتن پست بخت پیروزی کلینتون در مقابل ترامپ را حتی بیشتر از آن، و حدود ۹۴ به ۶، درصد می‌داند.

پُلی‌ وُت که پروژه‌ای زیر نظر متخصصان علوم سیاسی و تحقیقات تجربی است، در هر شش مدلی که برای پیش‌بینی انتخابات استفاده می‌کند، کلینتون را پیروز انتخابات (بر حسب آرای مردم) می‌داند. بنا به برآورد وبسایت این پروژه، کلینتون ۵۴ درصد از آرای مردم و ترامپ ۴۶ درصد از این آراء را به دست می‌آورند. بر مبنای برآوردهای این پروژه کلینتون ۳۴۷ رای کالج انتخاباتی را به دست می‌آورد و ترامپ ۱۹۱ رای. مردم نیز مثل موسسات تحقیقی پیش‌بینی می‌کنند کلینتون پیروز انتخابات باشد. پیش‌بینی خود مردم از این حکایت می‌کند که که کلینتون ۵۳ درصد و ترامپ ۴۷ درصد آرای مردم را به دست خواهند آورد.

اثر مناظره‌ها

با این حساب، پیروزی کلینتون در انتخابات ۸ نوامبر از هم اکنون روشن است. تنها اتفاقات پیش‌بینی نشده ممکن است این پیش‌بینی‌ها را به هم بزند. در ماه پیش از انتخابات نیز تاکنون اتفاق تعیین کننده‌ای (که معمولاً با تعبیر «اکتبر سورپرایز» از آن یاد می‌شود) رخ نداده است. مناظره‌ها نیز در بردارنده‌ موضوع مطرح نشده‌ای نبوده‌اند. حال آیا مناظره‌ سوم میان دو نامزد اصلی تاثیری در نتیجه انتخابات سه هفته‌ دیگر به جا می‌گذارد؟

برای پاسخ به این موضوع باید دید اساساً‌ مناظره‌های انتخاباتی تا چه اندازه در تغییر آرای مردم موثر است. مجموعه‌ تحقیقات دانشگاهی پرشماری که در این مورد انجام شده روی هم رفته نشان می‌دهد که در دوره‌های مختلف انتخابات ریاست جمهوری تاثیر مناظره‌ها بر جا به جایی آرای مردم اندک بوده است. در مواردی که این تاثیر بیشتر از معمول بوده، به انتخاباتی برمی‌گردد که پیش‌بینی‌ها نشان می‌داده‌اند که دو نامزد اصلی فاصله‌ی معنی داری از هم ندارند. اکنون که احتمال برد کلینتون بسیار بیشتر از ترامپ به حساب می‌آید حتی این میزان تاثیر را باید کمتر هم ارزیابی کرد.

آن چه این وضعیت را تشدید می‌کند این است که افرادی که هنوز برای رای دادن تصمیمی نگرفته‌اند بیشتر از زمره‌ کسانی محسوب می‌شوند که به هیچ یک از دو نامزد روی خوشی نشان نمی‌دهند. در واقع میزان نگرش منفی به هر دو نامزد اصلی در تاریخ انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بی‌سابقه است.

در ۶۰ سال گذشته، رکورد بیشترین میزان عدم محبوبیت یک نامزد در اختیار باراک اوباما بود. در سال ۲۰۱۲، ۲۴ درصد از آمریکائیان اوباما را (در رقابت با میت رامنی) محبوب خود نمی‌دانستند. اما ترامپ در ژوئن امسال این رکورد را به سطح بی سابقه‌ ۴۲ درصد ارتقاء داد. این در حالی است که رقیبش، خانم کلینتون، نیز در همان ماه با ۳۳ درصد عدم محبوبیت رکود هم حزبی و پشتیبانش یعنی اوباما را پشت سر گذاشته بود.

برخی بررسی‌ها نشان می‌دهد که در واقع یک چهارم آمریکایی‌ها هیچ یک از دو نامزد اصلی این انتخابات را دوست ندارند. برخی بررسی‌ها ارقام بالاتری از عدم محبوبیت را نشان می‌دهند. این‌ها احتمالاً بخش مهمی از همان مردمی هستند که رای دهندگان مردد به شمار می‌آیند، رای دهندگانی که به هیچ یک از دو نامزد اصلی تمایلی ندارند و در نهایت و پس از مناظره‌ها یا رای نخواهند داد یا یه این دو رای نمی‌دهند و یا اگر به این دو رای دهند، تاثیر چندانی در نتیجه‌ نهایی انتخابات به جا نمی‌گذارند.

به این ترتیب به نظر می‌رسد که مناظره‌های انتخاباتی آمریکا بین کلینتون و ترامپ، با وجود همه‌ غوغای رسانه‌ای که به راه می‌اندازد، چیزی را در صحنه‌ عمل انتخاباتی جا به جا نمی کند. به عبارت دیگر، کل مناظره‌ها هیاهوی کمپین‌های انتخاباتی و رسانه‌‌ها برای هیچ است. و اگر بخواهیم به دقایق آماری این سخن وفادار باشیم باید گفت تلاش و کوشش سرسختانه‌‌ای است برای جابه‌جاییِ «تقریباً» هیچ.