درگذشت سرجوخه آمریکایی که کشتار غیرنظامیان ویتنامی را متوقف کرد

لورنس منلی کولبرن، نظامی آمریکایی که در متوقف کردن کشتار غیرنظامیان در جریان جنگ ویتنام نقش داشت در گذشته است.

روز جمعه، ٢٦ آذر (١٦ دسامبر)، لیزا کولبرن، همسر سرجوخه سابق لورنس کولبرن گفت که همسرش در بیمارستانی در جورجیا، ایالت آتلانتا، در گذشته است. خانم کولبرن گفته است که همسرش در پی یک دوره کوتاه بیماری در گذشته و افزوده است که او "انسانی پر عاطفه بود که بسیاری از مردم او را قهرمان می‌دانستند." سرجوخه کولبرن هنگام مرگ ٦٨ سال داشت.

لورنس کولبرن آخرین بازمانده سرنشینان هلی‌کوپتری بود که روز ١٦ مارس ١٩٦٨ و در بحبوحه جنگ ویتنام، با از خود گذشتگی توانستند از ادامه کشتار غیرنظامیان به دست یک واحد ارتش آمریکا جلوگیری کنند. هیو تامپسون، خلبان هواپیما در سال ٢٠٠٦ در سن شصت و دو سالگی در گذشت و گلن آندروئوتا، دیگر سرنشین هلی‌کوپتر هنگام عملیات در ویتنام کشته شد.

کشتار می‌لای به عنوان یکی از فجایع جنگ از عوامل موثری بود که مخالفت آمریکاییان با ادامه حضور نظامی کشورشان در ویتنام را شدت بخشید. امروزه چنین اقدامی به عنوان جنایت جنگی به تعقیب کیفری و مجازاتی سنگین برای تمامی دست اندرکاران آن منجر می‌شود.

روز ١٦ مارس ١٩٦٨، یک گروهان پیاده ارتش آمریکا به ماموریت مقابله با چریک‌های کمونیست، موسوم به ویت کنگ، در روستای می‌لای اعزام شد. در هفته‌های قبل از این عملیات، این گروهان متحمل تلفات سنگینی به ویژه در نتیجه برخورد نفرات آن با تله‌های انفجاری ویت‌کنگ شده بود اما ظاهرا فرماندهان آمریکایی، بدون توجه به جو روانی حاکم بر نفرات این واحد، آن را به عملیات اعزام کردند.

بعدها هنگام رسیدگی به ماجرای می‌لای روشن شد که به این گروهان گفته شده بود که براساس گزارش‌های اطلاعاتی، نفرات‌ویت‌کنگ در این روستا مخفی شده‌اند و خود را برای عملیات تهاجمی علیه نیروهای آمریکایی آماده می‌کنند. در محاکمه فرمانده گروهان نیز فاش شد که او در توجیه این عملیات، به نفرات خود گفته بود که تمامی اهالی روستا در آن روز به بازار رفته‌اند و کسانی که در این محل باقی مانده‌اند از نفرات ویت‌کنگ یا افرادی هستند که به آنان کمک می‌کنند و نفرات دشمن محسوب می‌شوند.

فرمانده گروهان در جریان محاکمه مدعی شد که به حضور چریک‌های ویت‌کنگ در این روستا و آمادگی آنان برای شبیخون به نفرات آمریکایی اعتقاد داشته و آن را واقعی می‌دانسته اما دادستان با رد این ادعا، تاکید داشت که او تنها به منظور تحریک افراد گروهان به کشتار ساکنان روستا، این موضوع را جعل کرد.

نفرات گروهان پس از ورود به روستا، به تیراندازی به سوی ساکنان آن پرداختند که در جریان آن تعدادی از ساکنان روستا، که شمارشان بین سیصد تا بیش از پانصد نفر ذکر شده، جان خود را از دست دادند. بسیاری از قربانیان از زنان، کودکان و سالمندان بودند.

در حالیکه کشتار ادامه داشت، هلی‌کوپتر به فرماندهی ستوان هیو تامپسون که برای پشتیبانی عملیات زمینی به منطقه اعزام شده بود متوجه کشتار غیرنظامیان به دست نیروهای آمریکایی شد و برای جلوگیری از ادامه کشتار، هلی‌کوپتر را بین نفرات گروهان و ساکنان روستا به زمین نشاند. او سپس به لورنس کولبرن و گلن آندروئوتا دستور داد تا از هلی‌کوپتر پیاده شوند و در حالیکه جانشان در خطر بود، نظامیان آمریکایی را قانع کنند دست از ادامه کشتار بردارند.

با فاش شدن این ماجرا در ماه‌های بعد، فرمانده گروهان و تعدادی از نفرات زیر امر او بازداشت و به اتهام تخطی از مقررات زمان جنگ، محاکمه شدند. دادگاه تنها فرمانده گروهان را مسئول صدور دستور دانست و به حبس ابد محکوم کرد و او هم چند سال بعد آزاد شد. سرنشینان هلی‌کوپتر در جلب توجه مقامات نظامی آمریکا و افشای این کشتار نقشی اساسی ایفا کردند.

ارتش آمریکا به پاس فداکاری سرنشینان هلی‌کوپتر در نجات جان غیرنظامیان ویتنامی، به عنوان قهرمانان جنگ، به آنان مدال افتخار داد. مدال گلن آندروئوتا پس از مرگ به خانواده او اهدا شد.

پنجاه سال پس از واقعه کشتار می‌لای، لورنس کولبرن برای شرکت در مراسم یادبود قربانیان کشتار می‌لای به ویتنام سفر کرد.