نمای جنگ از آسمان؛ غوطه قبل و بعد بمباران

حمله ارتش سوریه برای راندن مخالفانش از غوطه شرقی، این منطقه در حومه دمشق را با خاک یکسان و هزاران نفر از ساکنانش را آواره کرده است.

آنچه روسیه چند ساعت آتش‌بس روزانه برای کمک‌رسانی خوانده، جلوی خونریزی را در این منطقه محاصره شده نگرفت؛ جایی که بیمارستان‌ها، مدرسه‌ها و مغازه‌ها زیر بمباران‌های سنگین و گلوله باران هستند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، غوطه شرقی را "جهنم روی زمین" خوانده است.

قبل از آغاز حمله‌های سنگین ارتش سوریه، تنها در یکی از محلات این منطقه، براساس برآورد تصویرهای ماهواره‌ای سازمان ملل متحد، ۹۳ درصد ساختمان‌ها ویران شده بودند. موج جدید حمله‌ها، گستره وسیع‌تری را ویران کرده است.

بیشتر بخوانید:

نقشه زیر که براساس برآورد سازمان ملل متحد، در اواسط آذر، یعنی قبل از آغاز حمله‌های گسترده ارتش سوریه تهیه شده بود، نشان می‌دهد که نوار غربی منطقه غوطه شرقی، که نزدیک به شهر دمشق است، تقریبا با خاک یکسان شده است.

نقشه زیر نشان می‌دهد که موج بمباران و گلوله‌باران غوطه شرقی در دی و بهمن تا امروز، ویرانی را به مناطقی فراتر از نوار غربی منطقه گسترش داده است.

غوطه شرقی که منطقه‌ای زراعی است، محل زندگی ۴۰۰ هزار نفر و آخرین مقر مخالفان مسلح حکومت سوریه در نزدیکی پایتخت است. این منطقه به وسعت حدود ۱۰۰ کیلومتر مربع (برای مقایسه مساحت کرج ۱۶۲ کیلومتر مربع است) از تابستان ۱۳۹۲ در محاصره است، اما شرایط زندگی مردم این منطقه، از آغاز حمله‌های ارتش سوریه در پائیز امسال بسیار وخیم شده است.

ابعاد بمباران‌های اخیر غوطه شرقی در جنگ داخلی سوریه بی‌سابقه است. برآوردهای مستقل، مانند برآورد موسسه اطلاعاتی مک‌کنزی نشان می‌دهد که حکومت سوریه زیرساخت‌های حیاتی این منطقه را هدف قرار می‌دهد. در عکس زیر هدف قرار گرفتن یک مخزن (برج) آب مشخص است.

در آتش‌بس پنج ساعته‌ای که هشتم اسفند ماه برقرار شد، دو طرف یکدیگر را به ادامه آتش‌باری متهم کردند.

تا امروز هیچ‌کس از مسیرهای امنی که روسیه برای خارج شدن غیرنظامیان از غوطه شرقی ایجاد کرده، عبور نکرده است. همزمان سازمان ملل متحد اعلام کرده که رساندن کمک‌های ضروری به مردم این منطقه در شرایط فعلی ناممکن است.

یک پزشک در غوطه شرقی شرایط را "فاجعه بار" خوانده و گفته مردم بدون غذا، دارو و سرپناه رها شده‌اند.

سازمان ملل گفته، بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و آمبولانس‌ها هم هدف حمله هستند.

محله جوبر، در مرز دمشق، بیشترین خسارت را دیده است. برآورد سازمان ملل نشان می‌دهد که تا قبل از شروع موج جدید حمله‌ها، ۹۳ درصد ساختمان‌های این محل با خاک یکسان شده‌ بودند.

این محله ماه‌ها است که خط مقدم است و غیرنظامیان از آن خارج شده‌اند و تنها جنگجویان باقی مانده‌اند. بیشتر کسانی که آواره شدند به منطقه عین‌ترما، در همسایگی جوبر مهاجرت کردند. این منطقه‌ هم بهار امسال هدف حمله‌های ارتش سوریه قرار گرفت و بخش‌های گسترده‌ای از آن ویران شد و تشدید گوله‌باران و حمله‌های هوایی، ساکنان این منطقه را هم فراری دارد.

برآورد سازمان ملل نشان می‌دهد که قبل از شروع موج جدید حمله‌ها، ۷۱ درصد ساختمان‌های عین‌تمار ویران شده بودند و ۷۵ درصد جمعیتش (در مقایسه با قبل از جنگ) فرار کرده بودند.

زملکا در رده مناطق ویران شده غوطه شرقی، سوم است. سازمان ملل برآورد کرده که حدود ۶۰ درصد ساختمان‌های این منطقه ویران شده‌اند. حدود دو سال است که آب و برق قطع است و حدود ۷۵ درصد جمعیتش (در مقایسه با قبل از جنگ) گریخته‌اند.

بمباران‌های اخیر در این محله ویرانی‌های بیشتری به بار آورده است.

مرکزیت حموریه در غوطه شرقی باعث شده بود که تا قبل از آغاز حمله‌های اخیر، براساس برآورد سازمان ملل متحد، ۱۱ درصد ساختمان‌های محل ویران شوند. اما در هفته‌های اخیر حموریه هدف بمباران‌های شدید بوده است.

تصویرهایی که رویترز از این منطقه منتشر کرده نشان می‌دهد که بیمارستان الشفا ویران شده است. کارکنانش گفته‌اند که این بیمارستان هدف حمله‌های هوایی قرار گرفته است. آب و برق منطقه از حدود دو سال پیش قطع است و بیشتر ساکنانش از مناطق دیگر به این محل آمده‌اند.

سقبا، تا قبل از حمله‌های اخیر - به نسبت سایر مناطق غوطه شرقی - تا حدودی از ویرانی در امان مانده بود. حدود ۲۷ درصد ساختمانهایش ویران یا غیر قابل سکونت شده بود. در هفته‌های اخیر این شهر هم هدف بمباران بوده و احتمالا این آمار افزایش یافته است. در این محله هم ازآب و برق خبری نیست.

کفر بطنا هم شرایطی مثل سقبا داشت. تا قبل از موج جدید حمله‌ها، ۲۱ درصد ساختمان‌هایش ویران شده بوده اما انتظار می‌رود این آمار بالاتر رفته باشد. در این منطقه گزارش‌هایی از تلفات غیر نظامیان منتشر شده است.

دوما بزرگترین محله در غوطه شرقی است که در برآورد اخیر سازمان ملل متحد در نظر گرفته نشده است. این منطقه در ماه‌های اخیر هدف بمباران‌های سنگین بوده است.

تصویرهای ماهواره‌ای از بیمارستان «بیرونی» در نزدیکی دوما نشان می‌دهد که در خیابان منتهی به این بیمارستان یک پست بازرسی برپا شده است. موسسه اطلاعاتی مک‌کنزی برآورد کرده که این بیمارستان تنها برای افراد وفادار به دولت قابل دسترسی است.

تصویرهای ماهواره‌ای همچنین نشان می‌دهد که در محله حرستا، در جنوب غربی دوما، کنار یک پایگاه نظامی، شبکه‌ای از سنگرهای بهم پیوسته کشیده شده است. تحلیلگران جنگ سوریه برآورد کرده‌اند که این سنگرها تحت کنترل مخالفان حکومت است تا بتوانند در این منطقه به دور از چشم دیدبان‌های حکومت حرکت کنند و از ترکش‌ها در امان باشند.

امدادگران می‌گویند در غوطه شرقی، حدود دو هزار خانواده در پناه‌گاه‌های زیرزمینی، بدون آب و تهویه و فاضلاب زندگی می‌کنند که باعث می‌شود کودکان این خانواده‌ها در معرض ابتلا به بیماری‌های مسری باشند.

از پائیز امسال تاکنون، دولت تنها اجازه داده یک کاروان کمک‌های انسان دوستانه وارد غوطه شرقی شود. در این منطقه مواد خوراکی کمیاب و بسیار گران شده است.

یک قرص نان در این منطقه، ۲۲ برابر مناطق دیگر سوریه قیمت دارد و حدود ۱۲ درصد کودکان زیر پنج سال دچار سوء تغذیه هستند که بالاترین آمار از زمان آغاز جنگ در این کشور است.

ساکنان این منطقه گفته‌اند که روزها بدون خوردن غذا می‌گذرد و آنها مجبورند گیاهان غیر خوراکی بخورند یا اندازه وعده‌های غذایی شان را کوچک کنند.

دولت سوریه، هدف قرار دادن غیر نظامیان را رد کرده و گفته درحال تلاش برای "آزاد کردن غوطه شرقی از دست ترورویست‌ها است." حکومت سوریه همه مخالفان مسلحش را تروریست می‌نامد.