کنفرانس دوشنبه: 'خطر تروریسم برای آسیای میانه جدی است'

توماس گرمینگر، دبیر کل سازمان امنیت و همکاری اروپا، گفته که این سازمان از اقدامات کشورهای آسیای میانه برای تقویت مقابله با تروریسم حمایت می‌کند، ولی این کشورها باید همزمان به حقوق بشر احترام بگذارند.

وی ضمن سخنرانی در جریان کنفرانس بین المللی "مقابله با تروریسم و جلوگیری از افراط گرایی خشونت آمیز" که روزهای پنج شنبه و جمعه ۱۳ و ۱۴ اردیبهشت در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، برگزار شد، افزود که برخی از این اقدامات می‌تواند به تندروی بیشتر و خشونت در منطقه دامن بزند.

آقای گرمینگر گفت: "سیاست‌های نامتناسب در زمینه مقابله با تروریسم می‌تواند بخش‌هایی از جامعه را به حاشیه براند و به تندروی بیشتر و خشونت دامن زند. یعنی، این سیاست‌ها درواقع می‌تواند مردم را به سمت افراط گرایی خشونت آمیز و تروریسم سوق بدهد. به جای سرکوبی صداهای مخالف، جذب و شنیدن آنها مفیدتر است."

به اعتقاد دبیر کل سازمان امنیت و همکاری اروپا، خطرات ناشی از افراط گرایی و تروریسم در آسیای میانه جدی است، زیرا این منطقه خاستگاه بسیاری از پیکارجویان خارجی در افغانستان، عراق و سوریه است. بازگشت آنها به وطن و تاثیر گروه‌های تروریست در دولت‌های همجوار، امنیت منطقه را به خطر می اندازد.

او تاکید کرد که تنها با انجام تدابیر امنیتی نمی‌توان بر تروریسم پیروز شد، باید فعالیتهایی در زمینه جلوگیری از افراط گرایی و تروریسم هم انجام شود. وی کنفرانس دوشنبه را فرصتی برای همکاری میان کشورهای عضو سازمان امنیت و همکاری اروپا خواند و گفت این سازمان از ایجاد ظرفیت‌ها در این زمینه حمایت می‌کند.

'در دوکیلومتری مرز'

کنفرانس مقابله با تروریسم در دوشنبه در حالی برگزار می‌شود که نگرانی‌ها در باره خطرات امنیتی در منطقه، بویژه در ولایات مرزی شمال افغانستان با کشورهای آسیای میاننه رو به افزایش است.

رجبعلی رحمانعلی، فرمانده نیروهای مرزبانی تاجیکستان، دو روز قبل در همایشی گفت که طی پنج سال اخیر جنبش طالبان بخش اعظمی از نیروهایش را به ولایات شمالی افغانستان که با تاجیکستان هم‌مرز هستند، کوچ داده است.

وی گفت: "هم اکنون بیش از ۲۹ پایگاه طالبان و مراکز آموزشی تروریستی از مناطق دیگر به ولایات شمال شرقی افغانستان کوچ داده شده‌اند که در فاصله ۲ تا ۱۲۰ کیلومتر از مرز کشورهای آسیای میانه قرار دارند. در مجموع، در این پایگاه‌ها و اردوگاه‌ها ۶۲۳۵ پیکارجو از گروه‌های بین‌المللی تروریستی آموزش می‌بینند."

آقای رحمانعلی افزود که همزمان موارد قاچاق مواد مخدر از طریق مرزها طی دو سال اخیر افزایش یافته و گروه‌های تروریستی مسلح قاچاقبران را بدرقه می‌کنند. در نتیجه، موارد قاچاق همواره به درگیری‌ها با مرزبانان می‌انجامد.

محمدفیصل بیکزاد، والی ولایت بدخشان افغانستان که در کنفرانس بین‌المللی دوشنبه شرکت داشت، به خبرنگاران گفت که در این ولایت کوهستانی حدود ۲۰۰۰ تروریست فعالیت دارند که در میانشان خارجی‌ها هم هستند.

وی افزود: "ما در بدخشان افغانستان حدود ۳۵۰ طالب خارجی یا تروریست خارجی داریم. آنها میلیت افغان ندارند، از کشورهای مختلف، بخصوص از آسیای میانه هستند. این خطر جدی است، موجودیت آنها نه فقط امنیت حکومت و مردم ولایت بدخشان، بلکه رفته رفته اگر قوت بگیرند، کشورهای همسایه را هم تهدید می کند."

'دارای تجربه جنگی'

از نگرانی‌های عمده بین‌المللی این است که پس از شکست داعش در عراق و سوریه بسیاری از پیکارجویان از آن کشورها به افغانستان پناه برده‌اند. ولی هنری اِنشِر، یک مقام وزارت خارجه آمریکا، این نگرانی‌ها را بی‌پایه خواند. وی گفت دولت آمریکا هیچ مورد حرکت گروه‌های تروریستی از عراق و سوریه به افغانستان را مشاهده نکرده است.

وی با اشاره به کشته شدن قاری حکمت الله، فردی که خود را امیر "ولایت خراسان" می‌داند، در روز ۵ آوریل در اثر حملات هوایی نیروهای آمریکایی، گفت که این خود نشانه‌ای از تعهد آمریکا به نابود کردن پایگاه‌های داعش است.

اما ولادیمیر ورونکوف، مسئول دفتر مقابله با تروریسم سازمان ملل متحد گفت هرچند گروه‌های تروریستی در عراق و سوریه شکست خورده‌اند، اما هنوز افراد صادق به آنها باقی مانده‌اند که جامعه جهانی را تهدید می‌کنند.

وی افزود: "در اوج درگیری‌ها در عراق و سوریه تقریبا ۴۳ هزار پیکارجوی خارجی حضور داشتند. بخشی از آنها احتمالا کشته شده‌اند. ولی ۵ تا ۱۵ هزار نفر همچنان زنده‌اند. اینها افرادی هستند که تجربه جنگی پیدا کرده‌اند، مجهز به ایدئولوژی تروریستی هستند و می توانند به منطقه های دیگر، از جمله اروپا، آسیبهای جدی بزنند."

مقابله با 'سایبرتروریسم'

در ضمن، هزارها تن از پیکارجویان خارجی که در عراق و سوریه می‌جنگیدند از اتباع کشورهای آسیای میانه هستند. بسیاری از آنها با زن و فرزندانشان به عراق رفته و بعد از کشته شدن در جنگها زنان و فرزندانشان در آنجا باقی مانده‌اند. امال موسی حسین، یک مقام وزارت خارجه عراق، که در کنفرانس دوشنبه شرکت داشت، گفت که زنان پیکارجوی خارجی که در عراق هستند، محاکمه خواهند شد.

وی گفت: "کودکان آنها با انجام مراحل قانونی و شناسایی پیوندانشان از طریق آزمایش دی ان ای به کشورهایشان برگردانده می‌شوند، ولی زن‌ها باید طبق قانون مراحل دادگاهی را پشت سر کنند. اگر بی‌گناه باشند، آزاد خواهند شد. ولی باید در نظر داشت که بیشتر آنها از راه‌های غیرقانونی وارد عراق شده‌اند و این خود جرم است."

در کنفرانس بین‌المللی "مقابله با تروریسم و جلوگیری از افراط گرایی خشونت آمیز"در شهر دوشنبه بیش از ۴۰۰ شرکت کننده از ۴۸ کشور جهان و ۳۱ سازمان بین‌المللی و منطقه‌ای شرکت داشتند.

در این کنفرانس امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان هم سخنرانی کرد و از جمله گفت که یکی از عوامل گسترش افراط‌ گرایی و تروریسم در جهان استفاده گسترده گروه‌های تروریستی از فناوریهای جدید، از جمله شبکه جهانی اینترنت، برای تبلیغ و جذب افراد به فعالیت‌های تخریب‌کارانه است.

وی خواستار تقویت همکاری‌های بین‌المللی در مبارزه با آنچه "سایبرتروریسم" خواند شد. در پایان این کنفرانس شرکت کنندگان سندی زیر عنوان "اعلامیه دوشنبه" در باره مقابله با تروریسم انتشار داده‌اند.