Abaarta Soomaaliya oo kasii dareysa maalinba maalinta ka danbeysa

Tebin toos ah

1. 28 Oktoobar 2022Kooxda Gaadiidka oo muddo dheer kaddib qaadday Horyaalka Kubadda Cagta Soomaaliya

   Article Information

   • • 
     • Author, Mohamed Omar Baakaay
     • Role, Khabiir cayaaraha

   

   Xigashada Sawirka, Baakaay

   Kooxda Gaadiidka oo sidoo kale loo yaqaanno Otoparka ayaa galabta qaadday koobka Horyaalka Kubadda Cagta Soomaaliya.

   Sanadkii 1989 ayay ahayd markii ugu dambeysay ee ay kooxdan koobka qaaddo.

   Kooxda ayaa dabaaldeg weyn ka sameeyay garoonka kubadda cagta Injineer Yariisow oo hore loo oran jiray Koonis.

   Cayaartan galabta ayay Gaadiidka la yeesheen Jasiira. Qeybtii hore cayaarta ayaa labo gool laga dhaliyay Jasiira, halka qeybta labaadna ay ugu dareen labo gool oo kale, sidaas ayayna Gaadiidka afar gool uga badiyeen kooxda Jasiira.

   Horyaalkan 2021-2022 ayay kooxda Gaadiidka sidaas ku qaadeen koobka.

2. 28 Oktoobar 2022Maxay madaxda Zimbabwe iyo Pakistan ugu maadeysteen 'Mr Bean-ka beenta ah'?

   Yaa saadaalinayay in cayaarihii cricket-ka ee shalay dhex maray Zimbabwe iyo Pakistan ayaa sababi doona doona in madaxda labada dal ay ka hadlaan ninka u ek Mr Bean?

   Asif Muhammad waa majaajiliiste u dhashay Pakistan, kaas oo dadka baraha internet-ka faallada ka dhiibta ay sheegeen in sanado kahor uu ka qeybgalay bandhig beero oo ka dhacay Zimbabwe.

   Mid ka mid ah dadka ka faallooda cricket-ka ayaa sheegay in dadka reer Zimbabwe ay ka niyadjabeen inay la kulmaan "Mar Bean-ka khiyaanada ah ee Pakistan" sababtuna ay tahay inay filayeen inay la kulmaan kan dhabta ah ee "Mr Bean Rowan [Atkinson]", sida laga soo xigtay barta Indian Express.

   Adigu qudhaaduba eeg Mr Muhammad - xoogaa wuu u ekyahay, maya?:

   Ka bood X boggan, 1

   Oggolow X macluumaadka

   Macluumaadkan waxaa daabacay X. Waxaan dalbanayenaa fasaxaaga ka hor inta aan la furin, waxaa laga yaabaa inay isticmaalayaan cookies iyo farsamooyin kale. hadii aad u bahato akhri X xeerarka cokie iyo kan ku saabsan xogta gaarka ah ka hor inta aadan aqbalin. si aad u aragto xogta guji ‘aqbal oo soco’.

   Aqbal horayna u soco

   Digniin: BBC macluumaadka ku qoran bog kale masuul kama ahan

   Dhammaadka X boggan, 1

   Bartan Zimbabwe laga leeyahay ayaa Twitter-ka ku soo qortay: "Mr Bean been abuur ah ayaa mar lacag lagu siiyay inuu Zimbabwe bandhig uga qeybgalo sanadkii 2016".

   Hadalladan ayayna is dhaafsadeen madaxweynaha Zimbabwe iyo raysal wasaaraha Pakistan, oo ka fursan waayay inay qeyb ka noqdaan faallooyinka ka socday barta Twitter:

   Ka bood X boggan, 2

   Oggolow X macluumaadka

   Macluumaadkan waxaa daabacay X. Waxaan dalbanayenaa fasaxaaga ka hor inta aan la furin, waxaa laga yaabaa inay isticmaalayaan cookies iyo farsamooyin kale. hadii aad u bahato akhri X xeerarka cokie iyo kan ku saabsan xogta gaarka ah ka hor inta aadan aqbalin. si aad u aragto xogta guji ‘aqbal oo soco’.

   Aqbal horayna u soco

   Digniin: BBC macluumaadka ku qoran bog kale masuul kama ahan

   Dhammaadka X boggan, 2

   Raysal wasaaraha Pakistan Shehbaz Sharif ayaa yiri: "Waxaa laga yaabaa inaynaan heysan Mr Bean-ka saxda ah, balse waxaan leennahay hibo sax ah oo cricket-ka ah .. annaguna Pakistan ahaan waxaan leennahay dabeecad qosol leh oo dib u soo rogaal celin ah:)

   Madaxweyne: Hambalyo. Kooxdaadu dhab ahaantii maanta si wacan ayay u ciyaareen.

   Madaxweynaha Zimbabwe Emmerson Mnangagwa ayaa isaguna ku jawaabay: Marka xigta, soo dira Mr Bean-ka saxda ah.

3. 28 Oktoobar 2022Soomaaligii ugu horreeyay ee xildhibaan ka noqda Finland oo wacdaro dhigay

   

   Xigashada Sawirka, Suldaan Said Ahmed

   Soomaaligii ugu horreeyay ee xildhibaan ka noqda Finland, Suldaan Saciid Axmed, ayaa hees kaga yaabsaday dadweynihii isugu yimid Bandhigga Toddobaadka Soomaalida ee London.

   Wuxuu ka qeybgalayay mid ka mid ah xafladihii ka socday bandhiggan oo sanad walba Bisha Taariikhda Dadka Madow lagu qabto UK.

   Xildhibaankan 29 jirka ah, oo sanadkii 2008 ka yimid magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya, ayaa ka hadlayay muhiimadda uu leeyahay dhaqanka Soomaalida iyo doorka uu u leeyahay qurbojoogta Soomaalida - oo badankood 30-kii sano ee la soo dhaafay dalkooda uga soo hayaamay colaado sokeeye.

   Suldaan ayaa dadweynaha u qaaday dhowr heesood oo ay ka mid tahay Soomaaliyeey Toosoo.

   Dadweynaha ayaa sacab u raaciyay, halka qaar kalena ay la heesayeen.

   “Dhaqankeenna Soomaaliga, fanka iyo aqoontuba aad ayay muhiim noogu yihiin, waxaa loo adeegsan jiray in farriimo lagu gudbiyo,” ayuu yiri xildhibaanka.

   Bandhiggan oo galay sanadkii 14-aad, ayaa loogu talogalay in lagu muujiyo kala duwanaanta Soomaalida, iyadoo la adeegsanayo gabay iyo heeso.

   

   Xaflado ayaa sidoo kale lagu qabtaa Bristol iyo Leicester iyadoo dadka ay si fiican u lebisanayaan si ay u dabaaldegaan, halka qaarkoodna ay hiddaha iyo dhaqanka soo xiranayaan.

   Bandhigga sanadkan waxaa lagu furay boqollaal buugaag oo badankood fanka Soomaalida ka hadlaya, waxaana ka mid ah mid ay qortay sawir-qaade Nuura Alhuda oo buuggeeda kaga hadashay duurjoogta Somaliland iyo goobaha qaddiimiga ah ee halista ku jira.

   

   “Toddobaadka Soomaalida keliya loogu talogelin fannaaniinta waaweyn ee Soomaalida ee la yaqaanno, balse waxana dhiirrigelineynaa fannaaniinta da'yarta ah ee ku sugan UK, daafaha dunida iyo sidoo kale kuwa dalka jooga," ayay tiri Ayaan Maxamuud, oo ah aasaasaha Xarunta Fanka Soomaalida iyo Dhaqanka ee Kayd, oo saldhiggeedu yahay London.

   Munaasabaddan ayaa la soo gabagabeyn doonaa Axadda, iyadoo lagu soo xirayo xaflad weyn oo ay qeyb ka yihiin fannaaniinta Cawaale Aadan oo Jabuuti ka soo jeeda, Cali Dhaanto oo Itoobiya ka soo jeeda iyo Ikraan Jaamac oo ka soo jeedda Jamhuuriyadda Iskeed ugu Dhawaaqday Madaxbannaanida ee Somaliland.

4. 28 Oktoobar 2022Itoobiya oo ka fiir saneysa xiriirka ay la leedahay dalal iyo hey’addo

   

   Xigashada Sawirka, AFP

   War-saxaafadeedka maanta ay xukuumaddu federaalka Itoobiya soo saartay, ayay ku sheegtay inay ku qasban tahay inay ka fiirsato xiriirka ay la leedahay dawlado iyo hay’ado aanay magacyadooda xusin, iyadoo ku andacootay dowladda inay dalka u soo jeediyaan eedaymo aan caddayn iyo raad toonna lahayn, iyagoo markaa ka leh dano siyaasadeed.

   Dowlada dhexe ayaan magacaabin wadamada iyo hay’adaha ay sheegtay inay ka dhawaajiyaan dacaayadaha aan loo meel dayin, sida TPLF.

   Dowladda ayaa hadalkan soo saartay xilli uu dagaalka ka socda waqooyiga Itoobiya uu yahay mid dhinacyo kala duwan leh, isla markaana ay jiraan dilal iyo barakicin loo geystay dad rayid ah.

   Wasaaradda arrimaha dibadda ee Maraykanka, ayaa dhawaan ku boorisay ciidamada difaaca Itoobiya iyo ciidamada Eritrea inay ka waantoobaan dhaq-dhaqaaqyada ciidan, ayna ilaaliyaan ammaanka dadka aan waxba galabsan.

   Sidoo kale, Midowga Yurub iyo Qaramada Midoobay oo uu Maraykanku ku jiro, ayaa dhawaan ka codsaday ciidamada Eritrea inay ka baxaan dalka Itoobiya.

   Kadib markii ay bayaanadaasi soo saareen, ayaa waxaa dhawaan magaalooyinka kala duwan ee dalka Itoobiya ka dhacay isu soo bax dadweyne, oo halku-dhiggiisu ahaa “Annagu waxaan u istaagi doonaa Itoobiya oo aan garab u nahay”.

   “Waxay ka soo horjeedaan faragelinta aan habooneyn ee reer galbeedka, waana in la xaqiijiyo in aan garab istaagno dowladda dhinac walba, si loo ixtiraamo madax banaanida iyo midnimada dhuleed ee dalka,” sidaasi waxaa yiri mid kamid ah qaban qaabiyayaasha dibad baxa.

   Itoobiya ayaa horay warqad digniin ah ugu qortay dalka Ireland, oo ay ku sheegtay in Ireland ay fulinayso falal ka dhan ah madax-bannaanida Itoobiya, taasoo la xiriirta dagaalka ka socda waqooyiga dalkaasi Itoobiya.

   Ra’iisul wasaare ku xigeenka ahna wasiirka arrimaha dibadda Itoobiya, Demeke Mekonon, ayaa warqad u qoray dhiggiisa dalka Ireland, isagoo sheegay in dalkiisa Ireland ee ku yaalla qaaradda Yurub uu “weerar lama filaan ah ku hayo” Itoobiya.

   "Marka la taageero kooxda TPLF, waxay cadaadis saaraysaa dowladda Itoobiya, iyadoo adeegsanaysa kursigeeda golaha ammaanka," warqad ayay lagaga codsaday Itoobiya dowladda Ireland "inay ka fogaato weerarka ay ku hayso Itoobiya".

   Dhanka Maraykanka, warbaahinta ku dhow dhow dowladda oo uu ku jiro telefishinka qaranka, ayaa daabacaya warbixinno sheegaya in maamulka madaxweyne Joe Biden "uu cadaadis saarayo Itoobiya isagoo la safan sida ay sheegeen waxa ay ugu yeereen argagixisada".

5. 28 Oktoobar 2022WHO oo ka dayrisay xaaladda caafimaadka gobolo kamid ah Itoobiya

   

   Xigashada Sawirka, AFP

   Saraakiisha Hey’adda Caafimaadka Adduunka ee (WHO), ayaa sheegay in gelitaanka waqooyiga Itoobiya ay tahay arrin degdeg ah, si loo badbaadiyo nolosha malaayiin qof oo ay wajahaya “masiibo baahsan” oo dadka baabi’inaysa.

   Cudurada Daacuunka iyo Jadeecada, ayaa laga diiwaan galiyay gobolada Axmaarada iyo Canfarta, halkaas oo hay’adaha gargaarku ay aad ugu yar yihiin.

   Gobolka Tigray, halkaas oo aan hawada iyo dhulba aan midda laga gali karin muddo siddeed toddobaad ah, ayey hey’adda WHO awoodi Karin inay sawir cad ka hesho cudurrada dillaacay.

   Si kastaba ha ahaatee, saraakiisha hey’adda, ayaa waxay sheegeen in tallaalada carruurta ay joogsadeen, oo sahaydii dareerayaasha dawooyinka tallaalka ee IV-da, insulin-ta oo loo isticmaalo cudurka Sonkorta iyo antibiyootiga ay ka dhammaadeen xarumaha caafimaadka intooda badan. In ka yar toban xarumood oo caafimaad, ayaa ka hawl gasha gobolka.

   Waxaa jirta cunto yari iyo shidaal yari ba'an, iyadoo lagu qiyaasay 89% dadka ku nool Tigrayga ay hadda haysato duruufaha cuntada oo gabaabsi ku ah, 29% caruurtuna waxay la il daran yihiin nafaqo darro.

   Guud ahaan gobolada Tigrayga, Axmaarada iyo Canfarta, Qaramada Midoobay, ayaa waxay ku qiyaastay in 13 milyan oo qof inay u baahan yihiin gargaar bini'aadantinimo.

   Horraantii bishaan, madaxa hey’adda WHO, Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, oo kasoo jeeda asal ahaan gobolka Tigray, ayaa sheegay inay jirto "fursad aad u kooban oo loogga hortagayo masiibo baahsan".

   Wada hadallada nabadeed ee u dhexeeya dawladda Itoobiya iyo wakiillada Tigreega, ayaa toddobaadkan ka bilaabmay Koonfur Afrika, laakiin ilaa hadda ma aysan keenin duruufo saamaxaya in ururada samafalka ay galaan gobolka Tigray.

6. 28 Oktoobar 2022Madaxweynaha Ukraine oo sheegay in Ruushka uu kusoo daabulayo dalkiisa diyaaradaha Drones-ka

   

   Xigashada Sawirka, Xafiiska Madaxweyne Zelensky

   Madaxweyne Volodymyr Zelensky, ayaa sheegay in Ruushka uu in ka badan 30 diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ku keenay dalkiisa Ukraine laba maalmood gudahood.

   Waxa uu intaa ku daray in guud ahaan, maamulka Moscow ay sidoo kale ku gantay dalka Ukraine ilaa 4,500 oo gantaallo ah, iyo in ka badan 8,000 oo weerarro cirka ah.

   Isagoo ka hadlayay magaalada Kyiv, oo uu garab taagnaa wax u muuqday diyaaradaha aan duuliyaha laheyn ee lagu farsameeyey Iiraan oo Shaheed la yiraahdo oo lasoo riday, Zelensky, ayaa waxa uu ballan qaaday inuu "baalasha ka jari doono" awoodda hawada ee maamulka Moscow.

   Saraakiisha reer galbeedka, ayaa aaminsan in Iiraan ay diyaarado badan siisay Ruushka, balse maamulada Moscow iyo Tehran ayaa beeniyay.

   Arrintan ayaa ku soo beegmaysa iyadoo xoghayaha arrimaha dibadda ee Maraykanka, Antony Blinken, uu ku tilmaamay wax laga naxo ficilada gardarada ah ee Ruushka u adeegsaday diyaaradaha aan duuliyaha lahayn.

   Dublamaasiga ugu sarreeya Maraykanka, ayaa ku eedeeyay taliyayaasha Ruushka inay aaladahaas u adeegsadeen inay "ku dilaan dadka rayidka ah ee Ukraine, ayna burburiyaan kaabayaasha ay ku tiirsan yihiin korontada iyo biyaha " mar uu safar ku tagay caasimadda Canada ee magaalada Ottawa.

   "Canada iyo Mareykanka waxay sii wadi doonaan la shaqeynta xulafadayada iyo saaxiibadayada, si aan u soo bandhigno, uga hortagno, hubka Iiraan ay siiso Ruushka," ayuu yiri Blinken.

   Toddobaadyadii la soo dhaafay, ayaa weerarrada Ruushku waxaa lagu bartilmaansadey kaabayaasha rayidka ee Ukraine, iyagoo waxyeello u geystay korontadii iyo biyaha waddanka, xilli heerkulku uu bilaabay inuu hoos u dhaco.

   Wadamada reer galbeedka ayaa sheegay in Iiraan ay diyaaradaheeda aan duuliyaha lahayn ee dalkeeda lagu farsameeyo ay geyso magaalada Moscow, waxaana khubarada militariga Iiraan ay ku sugan yihiin dhulka Crimea, ee uu Ruushku gumeysto, si ay taageero farsamo u siiyaan duuliyayaasha.

   Maamulka Kyiv ayaa aqoonsatay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee loo adeegsado weerarada qaar ee kaabayaasha dhaqaalaha inay yihiin kuwa Iiraan ee Shahed-136.

   Waxaa loo yaqaanaa diyaaradahani "kamikaze" ee ah diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, sababtoo ah waxay ku burbureen weerarka, oo looggu magac daray duuliyayaashii dalka Japan, ee duulinayay diyaaradihii lagu fulinayey hawlgalladii ismiidaaminta ahaa ee Dagaalkii Labaad ee Adduunka.

7. 28 Oktoobar 2022Mareykanka oo kala baxaya dal African ah diblumaasiyiintiisa

   

   Xigashada Sawirka, AFP

   Mareykanka ayaa ku amray qaar ka mid ah shaqaalaha diblomaasiyiinta iyo qaraabadooda inay ka baxaan caasimadda dalka Nigeria ee magaalada Abuja, sababo la xiriira khatar weeraro argagixiso oo laga cabsi qabo.

   Safaaradda Mareykanka ee Abuja, ayaa kula talisay muwaadiniinta Mareykanka inaanay usoo safrin magaalada.

   Ma aysan bixin wax tafaasiil ah oo ku saabsan khatarta iman karta.

   Arbacadii dowladda Mareykanka, ayaa digniin tan la mid ah u gudbisay Koonfur Afrika, iyadoo ku wajahnayd digniinta dadka ku nool xaafadda Sandton.

   Xaafadani ayaa waxaa dagan dadka taajiriinta ah, iyadoo ku taalla magaalada Johannesburg.

   Dadka ayaa waxaa laga dalbadey inay ka fogaadaan meelaha dadku ku badan yahay toddobaadkan ee xaafaddan.

   Madaxweyne Cyril Ramaphosa, ayaa sheegay inay "nasiib darro tahay" in maamulka Washington aysan lasoo xiriirin dowladdiisa, ka hor inta aysan ku dhawaaqin digniintan.

8. 28 Oktoobar 2022Abaarta Soomaaliya oo kasii dareysa maalinba maalinta ka danbeysa

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Abaarta ka jirta Soomaaliya, ayaa ah mid ka sii dareysa maalinba maalinta ka dambeysa, iyadoo ay noqotey cabashada shacabka mid xad dhaaf ah.

   Dadka qaar ayaa waxaa abaarta u dheer colaad, ay sheegeen in xaaladda ay uga sii dartay.

   Dagaalada ka socda gobolka Hiiraan, ayaa waxay sababeen in qaar ka mid ah dadka degaanadaasi ay ka qaxaan guryahoodii.

   Xaliimo Cusmaan Maxamuud, ayaa waxay tahay dadka ku barakacay dagaalka kasocda gobolka HIiraan. Xaliimo ayaa waxay kasoo barakacday tuulada Yasooman ee hoostagta degmada Buulo-Burde, ee gobolka Hiiraan.

   Waxay intaa ku dartay inay gashay safar inta badan uu ahaa lug, iyadoo ugu dambeyna soo gaartay magaalada Baydhabo.

9. 28 Oktoobar 2022

   Assalaamu Calaykum

   Subax wanaagsan. Kusoo dhawaada tebinta tooska ah ee BBCSomali.com

   Halkan kala soco wararkii ugu dambeeyay ee dhulka Soomaalida, iyo deegaamadooda qurbaha, wararka gobolka iyo calaamka intiisa kalaba. Wararka waxaa idiin soo gudbin doona aniga oo ah Said Anteno.