Maxay dadka Kuuriyaanka ahi hal sano uga yaraan doonaan da'doodii hore?
Xigashada Sawirka, Getty Images
"Imisa jir ayaad tahay"? Waa su'aal fudud oo jawaab cad leh. Laakiin kolka la joogo Kuuriyada Koonfureed, ka jawaabista su'aashan waa wax kasta oo aan toos ahayn.
Kuuriyada Koonfureed, marka ubadku dhasho waxaa loo arkaa inay jiraan hal sano. Maalinta Sannadka Cusub, waxay helayaan sannad kale. Tani waxay la macno tahay ilmaha dhasha bisha Disembar waxaa loo tixgalinayaa inuu jiro laba sano dhowr toddobaad gudahood.
Laakiin habkan "Da'da Kuuriya" ayaa laga yaabaa inuu dhawaan isbedelo iyadoo madaxweynaha la doortay ee dalkaas Yoon Suk-yeol uu dabada ka riixayo in habkan wax-tirinta ee qarniyo soo jiitamayay la baabi'iyo.
Lee Yong-ho oo ah madaxa guddiga kala guurka ee madaxweynaha la doortay ayaa sheegay in maamulka imaan doona uu doonayo in uu jaangooyo habka loo tiriyo da'da si Kuuriyada Koonfureed ay ula mid noqoto caalamka intiisa kale.
Wuxuu sheegay in xisaabinta da'da kala duwan ay keentay "jahwareer joogto ah" iyo "kharash bulsho iyo dhaqaale oo aan loo baahnayn."
Soo jeedinta cusub ayaa u muuqata mid ay dadka qaar si weyn u aqbaleen - laakiin khubarada ayaa sheegaya in ay shaki ka qabaan in dhab ahaantii la hirgelin doono iyo in kale.
Hal su'aal, saddex jawaabood
Waxaa jira saddex hab oo lagu tiriyo da'dka reer Kuuriyada.
Sida rasmiga ah, dalku wuxuu isticmaalaa habka tirinta ee caalamiga ah, iyada oo la isticmaalayo xilliga dhalashada ee qofka kolka la joogo waraaqaha sharciga ah iyo hababka maamul tan iyo 1962.
Wadanku waxa kale oo uu leeyahay hab kale oo rasmi ah oo lagu tiriyo da'da, kaas oo ubadku ku dhashaan da'da 0, oo ay helaan sannad kasta January 1. Sidan oo kale, ilmaha dhasha December 2020 wuxuu noqonayaa laba jir Janaayo 2022, xitaa hadda si rasmi ah uma ay noqon doonaan laba sano ilaa Diseembar sannadkaas.
Dabadeedna waxa jira habka "Da'da Kuuriya", kaas oo uu si caadi ah u isticmaalo qof kasta oo bulshada ka mid ah, halkaas oo qof kastaa si toos ah u gaaro hal sano markii uu dhasho, oo uu marba u kordho hal sano maalinta sanadka cusub iyada oo aan loo eegin taariikhda dhalashada.
Xigashada Sawirka, Getty Images
Dhaqanka da'da Kuuriya ayaa asalkiisu ka soo jeedaa Shiinaha iyo meelo kala duwan oo Aasiya ah. Laakiin Kuuriyada Koonfureed ayaa la aaminsan yahay in ay tahay dalka keliya ee weli sida caadiga ah da'da sidan u tiriya.
"Caalamiyaynta ayaa ka dhigtay Kuuriyaanka in badan oo ka warqaba da'da caalamiga ah ee dunida inteeda kale ay isticmaasho. Tani waxay saameyn ku leedahay dhallinyarada maadaama ay dareemayaan in Kuuriyaanka lagu majaajilodo [nidaamyadooda tirinta] ", sida uu sheegay Kim Eun-ju, oo ah borofisar ku takhasusay sharciga iyo siyaasadda ee Jaamacadda Hansung.
Laakiin marka laga reebo jeesjeeska, habkani waxa uu sidoo kale saameyn dhab ah ku yeesheen Kuuriyada Koonfureed.
Waalidiinta qaarkood, tusaale ahaan, waxay isku dayeen inay khiyaameeyaan nidaamka diiwaangelinta dhalashada, sababtoo ah waxay ka walaacsan yihiin in ilmahooda December ay dhibaato ku noqdaan dugsiga, taasina waxay keentay, in ay saamayso noloshooda dambe.
Intii lagu jiray masiibada COVID, waxaa sidoo kale jiray baaqyo ku saabsan da'da in la jaangooyo, ka dib markii mas'uuliyiinta caafimaadku ay u adeegsadeen da'da caalamiga ah iyo da'da Kuuriya si ay u dejiyaan da'da u-qalmitaanka tallaalka - taasoo keentay jahawareer badan.
Xigashada Sawirka, Getty Images
Ma waxaa laga tegayaa wax dhaqan soo ahaa?
Ma ahan markii ugu horeysay oo saraakiisha Kuuriyada Koonfureed ay isku dayaan in ay la yimaadaan hab mideysan oo lagu tiriyo da'da.
2019 iyo 2021, laba sharci-dejiyayaal ayaa soo jeediyay hindise sharciyeedyo, si la mid ah taas oo markii dambe ku guuldareysatay in lagu saxiixo sharciga Golaha Kuuriya.
Si kastaba ha ahaatee, khubarada ayaa ku kala qaybsan macnaha cabbirka cusub ee bulshada Kuuriya, inkastoo ay ku raacsan yihiin soo jeedinta dhinaca maamulka.
Jang Yoo-seung, oo ah cilmi-baare sare oo ka tirsan Xarunta Cilmi-baarista Barashada Oriental ee Jaamacadda Dankook ayaa BBC u sheegay in da'da Kuuriya ay tahay mid ka tarjumaysa dhaqanka.
"Bulshadeenu uma eka inay aad uga walaacsan tahay ka tagista dhaqanka. Ma waxaynu halis ugu jirnaa inaan ka tagno hiddaheenna iyo dhaqankeenna oo aan noqonno kuwo kali-talis ah?"
Laakiin hal shay oo ay dhammaantood ku heshiin karaan ayaa ah in xitaa haddii da'da caalamiga ah la qaato - lagama yaabo in kuwa Kuuriya - si rasmi ah ama si aan rasmi ahayn - ay joojin doonaan isticmaalka "da'da Kuuriya" dhawaan.
